#DowiedzSię
Udostępnij
Udostępnij
62

Pałace i wille zamożnych fabrykantów atrakcją turystyczną Łodzi

Do dziś w Łodzi podziwiać można ponad 100 dobrze zachowanych willi i pałaców fabrykanckich, wśród nich rezydencje najzamożniejszych rodów: Scheiblerów, Poznańskich czy Heinzlów. To miasto jest wyjątkowe, także w skali europejskiej, przykładem bogatego zespołu budowli rezydencjonalnych - mówi PAP prof. Krzysztof Stefański z UŁ.

W Łodzi działały dziesiątki fabryk, a co za tym idzie, mieszkały w niej dziesiątki zamożnych fabrykantów, przemysłowców, których stać było na zbudowanie sobie reprezentacyjnych siedzib. Zarówno przy głównej ulicy – Piotrkowskiej - jak i po całym mieście rozsiane są fabrykanckie rezydencje.

Często stawiane były obok fabryki, tworząc charakterystyczne dla przemysłowej Łodzi zespoły fabryczno-rezydencjonalne. Najbardziej znane z nich to zespoły Izraela Poznańskiego przy ul. Ogrodowej i Karola Scheiblera na Księżym Młynie. W większości z nich obecnie mieszczą się siedziby muzeów, rektoraty, urzędy, banki, a także instytucje prywatne.

"Łódź jest wyjątkowym, i to nie tylko w skali Polski, ale w skali europejskiej, przykładem niezwykle bogatego zespołu budowli rezydencjonalnych: pałaców, willi, kamienic. Jest to dziedzictwo tego wspaniałego rozwoju miasta w XIX w. i na początku XX wieku, jako jednego z najważniejszych w Europie ośrodków przemysłu włókienniczego" - podkreśla prof. Krzysztof Stefański z Katedry Historii Sztuki UŁ, autor książki o łódzkich willach fabrykanckich.

Pomimo strat wojennych i strat z okresu PRL-u, zdecydowana większość tych obiektów zachowała się do dzisiaj i to w stosunkowo dobrym stanie. "Jest to wielkie bogactwo i dziedzictwo miasta" - dodał badacz.

O ogromnym znaczeniu łódzkich rezydencji decyduje m.in. ich różnorodność architektoniczna, reprezentująca różnorodne formy stylowe. "Mamy tutaj budowle utrzymane w duchu historyzmu, neorenesansowe, neobarokowe, ale także obiekty z czasów secesji, wczesnego modernizmu czy obiekty z okresu międzywojennego utrzymane w prostych formach typowych dla modernizmu"- dodał prof. Stefański.

Naukowiec szacuje, że w Łodzi pozostało ponad 100 dobrze zachowanych willi i pałaców; do tego dochodzą także kamienice rezydencjonalne czy domy zamożnych kupców. Największą stratą było zbombardowanie przez Niemców we wrześniu 1939 r. pałacu Heinzla na Julianowie, który w czasie okupacji został rozebrany. Była to jedna z najwspanialszych rezydencji fabrykanckich Łodzi.

Wśród najpiękniejszych łódzkich willi wyróżnia się m.in. willa Leopolda Kindermanna przy ul. Wólczańskiej, nazywana małą perłą łódzkiej secesji. Willa powstała w latach 1901-1903 według projektu Gustawa Landau-Gutentegera, który stworzył niewielką budowlę łączącą w sobie elementy epoki historyzmu i secesji; dziś określana jest jako jedno z najważniejszych dzieł secesyjnych w architekturze polskiej.

"Widzimy rozczłonkowaną, ruchliwą bryłę z bogatą dekoracją sztukatorską z motywami zwierzęcymi i roślinnymi. Podobnie ciekawie prezentuje się wnętrze, gdzie znajdujemy dwa piękne witraże uchodzące za jedne z najciekawszych, najwspanialszych dzieł sztuki na terenie Łodzi, równie bogate sztukaterie, kominki" - opowiadał prof. Stefański. Okno klatki schodowej zdobi witraż z wielkim portretem kobiety, interpretowanej jako alegoria Jutrzenki, a w aneksie muzycznym witraż zawiera widok na zamek Chillon nad Jeziorem Genewskim. W willi mieści się obecnie Miejska Galeria Sztuki.

Z większych obiektów budowlą, która przykuwa uwagę wszystkich, jest pałac Izraela Poznańskiego przy ul. Ogrodowej, zaprojektowany przez Juliusza Junga – obecnie siedziba Muzeum Miasta Łodzi. To budynek, który – zdaniem naukowca - należy do najciekawszych w skali ogólnopolskiej, ale można też go postawić obok innych rezydencji fabrykanckich XIX wieku w Europie.

"Obiekt, który reprezentuje niezwykle dekoracyjne, dynamiczne francuskie formy w stylu II Cesarstwa, wywodzące się z czasów panowania Cesarza Napoleona III. W przypadku pałacu Poznańskiego to, co decyduje o walorach zabytkowych i artystycznych, to architektura zewnętrzna, ale również wnętrza, ze wspaniałą klatką schodową, wspaniałymi salami: jadalnią, salą lustrzaną" - dodał.

Równie imponujące są dwa inne pałace wystawione przez synów Izraela Poznańskiego – Maurycego - na rogu ul. Gdańskiej i Więckowskiego, obecnie siedziba Muzeum Sztuki i pałac Karola Poznańskiego przy ul. 1 Maja, gdzie mieści się Akademia Muzyczna.

Najbogatsi fabrykanci, czyli rodzina Scheiblerów, także pozostawiła po sobie kilka rezydencji, m.in. pałac Karola Scheiblera na placu Zwycięstwa, obecną siedzibę Muzeum Kinematografii, czy wybudowaną w stylu renesansu włoskiego, położną wśród zieleni i obok dawnego kompleksu fabrycznego willę Herbstów na Księżym Młynie – oddział Muzeum Sztuki.

Wiele rezydencji to atrakcje turystyczne miasta i są one – zdaniem eksperta - świadectwem kultury i sztuki przełomu XIX i XX wieku, epoki rozwoju przemysłowego w całej Europie. Wśród nich są m.in. pałac Alfreda Biedermanna (obecnie należy do UŁ), pałac w stylu renesansu niemieckiego rodziny Steinertów (Instytut Europejski), pałac Heinzla przy ul. Piotrkowskiej (siedziba magistratu i urzędu wojewódzkiego), willa Raincholda Richtera w parku im. Klepacza (rektorat PŁ), czy pałacyk Hertzów przy al. Kościuszki (rektorat Uniwersytetu Medycznego).

"Te obiekty stawiane przez fabrykantów dla siebie, dla swojej wygody, teraz po 100 latach znakomicie służą Łodzi i społeczeństwu" - podsumował prof. Stefański.

więcej
    Napisz Komentarz

    Popularne komentarze (48)

    ~i... : Myslisz sterotypami i chrzanisz bolszewickie głupoty, sugerujac,że prywaciarz to tylko wyzyskiwacz. Różni są ludzie na tym świecie i nie ma to nic wspólnego z ich profesją. Na przykład fabrykant Scheibler w Łodzi dbał o swoich pracowników i nośnikiem bardzo prospołecznych działań. Wybudował straz pożarną, robotnicze osiedle domów pracowniczych, sklep tzw.konsumy, szkołę dla dzieci i pierwszy w Polsce szpital pediatryczny, funkcjonujący do dziś im . Korczaka.
    30 wrz 16 10:33 | ocena: 84%
    Liczba głosów:13
    84%
    100%
    Zgłoś oceń: -1 +1
    ~wyksztalciuch_emigrant : "Pomimo strat wojennych i strat z okresu PRL-u". Konkretnie - jakich strat z okresu PRL? Wysadzili ktorys palac w powietrze? A dalej jest napisane: "Te obiekty stawiane przez fabrykantów dla siebie, dla swojej wygody, teraz po 100 latach znakomicie służą Łodzi i społeczeństwu".
    A od kiedy sluza temu spoleczenstwu - no chyba od PRL-u, ktory to upanstwowil? To raz sie pluje na "komune" bo "ukradla prawowitym wlascicielom", ale jednoczesnie korzysta sie z tego co podobno ukradla? A moze przypomniec, ile z tych palacow czy fabryk mial wlasciciela w 1945 roku? A ilu z tych potentatow wczesniej tonelo w dlugach? Jak np. Poznanski, ktorego imperium bylo praktycznie wlasnoscia banku.
    A moze na zakonczenie przypomniec, w jakiej NEDZY mieszkali ci, na ktorych grzbietach sie ci fabrykanci dorobili tych majatkow? A moze nie warto pisac o ludziach, ktorzy stanowili jakies 80-90% populacji, tylko o garstce bogatych?
    25 wrz 16 15:29 | ocena: 76%
    Liczba głosów:77
    76%
    100%
    Zgłoś oceń: -1 +1
    ~Polskie zamki i pałace : Blisko 500 zamków i ponad 6000 pałaców. Większość z nich oczywiście w ruinie, ale tak dużo zabytków znajduje się w Polsce. Z zamkami jest nieco lepiej, bo nawet jako ruina, są zabezpieczane i udostępniane do zwiedzania. Pałace nie mają tyle szczęścia. Większość Popada w ruinę za ścianą krzaków i drzew. 164 zamki dostępne do zwiedzania: https://klubpodroznikow.com
    21 wrz 16 10:27 | ocena: 88%
    Liczba głosów:17
    88%
    100%
    Zgłoś oceń: -1 +1
    Pokaż więcej komentarzy